Na pierwszy rzut oka może się wydawać, że świat ekstremalnych wokali kręci się głównie wokół technik fry scream i false cord, ale w rzeczywistości temat jest znacznie bardziej złożony. Krtań składa się z wielu elementów, które mogą generować przester — takich jak fałdy przedsionkowe, chrząstki nalewkowate i nagłośnia. Kilka z tych struktur może pracować jednocześnie, w różnych proporcjach, co wpływa na brzmienie każdego wokalisty, czyniąc je unikalnym i trudnym do podrobienia.
Kluczową rolę odgrywa nie tylko wnętrze krtani, ale także jej pozycja oraz kształt pozostałych części traktu głosowego — w tym języka, podniebienia miękkiego i warg, a nawet innych elementów jak języczek podniebienny (z jego użyciem można tworzyć dźwięk legendarnego Predatora). Wszystkie te elementy wpływają na barwę i głębokość każdego stylu wokalnego.
Jeśli obniżysz krtań, jak przy ziewaniu, Twój głos stanie się głębszy i ciemniejszy — idealny do niskich growli, screamów i gutturali. Jeśli lekko ją uniesiesz, głos stanie się jaśniejszy i bardziej „dziecięcy”, co ułatwia wykonywanie wysokich screamów albo znalezienie chrypy. Ukształtowanie ust tak, jakbyś miał zaraz coś ugryźć, daje ostrzejsze, ale klarowne brzmienie — świetne do śpiewu z chrypą, mid screamów, hardcore’owych wokali i wszelkich agresywnych, ale wyraźnych dźwięków. Ułożenie warg jak przy samogłosce „u” nadaje głosowi głębsze brzmienie, choć mniej klarowne — idealne do niskich growli i gutturali.
Utrzymanie języka za dolnymi zębami daje neutralny ton, ale zawinięcie go w kształt „haka” i skierowanie czubka w stronę podniebienia automatycznie obniża krtań i unosi podniebienie miękkie, pogłębiając brzmienie — technika skutecznie wykorzystywana przez Phila Bozemana z Whitechapel. Skierowanie czubka języka w stronę dolnych dziąseł i wygięcie go w tunel tworzy dodatkowe alikwoty, dając efekt „tunnel throat scream” — nieludzki, wielowarstwowy dźwięk.
Uniesienie podniebienia miękkiego często obniża krtań, co daje ciemniejsze brzmienie. Samo uniesienie podniebienia usuwa nosowość, natomiast jego obniżenie otwiera jamę nosową, dodając nosową barwę — podobną do Toma Barbera z Chelsea Grin lub najwyższych screamów Willa Ramosa z Lorna Shore. Oczywiście tych elementów nie da się zawsze całkowicie odseparować — zmiana jednego często wpływa na inne. Na przykład zawinięcie języka w stronę podniebienia jednocześnie obniża krtań i unosi podniebienie miękkie.
Jak widzisz, możliwości jest mnóstwo. Ale na samym początku swojej wokalnej drogi nie skupiaj się na nich w ogóle. Zacznij od techniki, która przychodzi Ci najbardziej naturalnie. Obserwuj, jaka wysokość, barwa i głośność są dla Ciebie najwygodniejsze, opanuj podstawy, a dopiero potem eksperymentuj z różnymi ustawieniami — ciesz się procesem odkrywania.
Ta złożoność tłumaczy również, dlaczego czasem trudno jest określić styl Twojego ulubionego wokalisty. Możemy mieć problem z ustaleniem, jakiej techniki używa, co prowadzi do dezorientacji podczas ćwiczeń, gdy nie wiemy, co zrobić, aby osiągnąć podobne brzmienie.
Weźmy jako przykład Mitcha Luckera z Suicide Silence. Jego wokale studyjne to głównie false cord scream wykonywany z ogromną intensywnością i ekspresją (z dodatkiem „rattle” z chrząstek nalewkowatych), co sprawiało, że używał nieco więcej powietrza i dodawał odrobinę swojego naturalnego głosu do krzyku. Podczas nagrywania niskich growli i gutturali często „cuppował” mikrofon. https://www.youtube.com/watch?v=QVBsE-NKB58 https://www.youtube.com/watch?v=AfYtV9rLG3o
Przy wysokich screamach jego usta były szeroko otwarte, krtań lekko uniesiona, a podniebienie miękkie obniżone — słychać lekką nosowość. Pozycja języka przypominała artykulację „yah”, co wyostrzało brzmienie i pozwalało mu osiągać oraz utrzymywać bardzo wysokie dźwięki bez zaciskania. Gdy stosujemy te obserwacje podczas lekcji z uczniami, którzy chcą osiągnąć „high screamy” Mitcha, efekty są wręcz znakomite.
Przyjrzyjmy się teraz charakterystycznym cechom fry scream i false cord, aby łatwiej je rozróżnić. Fry scream jest ostry, skompresowany i „mokry” — trzaskający dźwięk bogaty w wysokie częstotliwości, nawet w głębokich i niskich gutturalach. False cord jest grubszy, bardziej dudniący i bogaty w niskie częstotliwości, często brzmi bardziej brutalnie i bywa lekko przepowietrzony. False cord scream zwykle ma większy „punch” i jest popularny w death metalu i deathcore, zwłaszcza w niskich i średnich rejestrach - dźwięk jest bardziej zwarty, agresywniejszy i mniej przepowietrzony.
Większość początkujących łatwiej wydobywa głośny false cord niż fry scream, ale z czasem różnica się wyrównuje. Fry scream może na początku wydawać się cichszy, ale często łatwiej go utrzymać wiele sekund dłużej.
W nagraniach studyjnych te cechy mogą być trudne do rozróżnienia. Jeśli nie jesteś pewien techniki wokalisty, posłuchaj występów na żywo — tam łatwiej wychwycić niuanse i określić, czy używa fry scream, false cord, technik hybrydowych itp.
Aby dowiedzieć się więcej o różnicach i podobieństwach między ekstremalnymi technikami wokalnymi, obejrzyj te materiały — są pełne przykładów i wskazówek, które pomogą Ci rozszyfrować style Twoich ulubionych wokalistów i uniknąć pomieszania technik podczas praktyki:
Fry Scream or False Cord? – How to Choose the Best Technique for Your Voice and Style https://youtu.be/6SZSGNgKmz4
Fry Screaming vs False Chord Scream – Vocal Demonstration https://youtu.be/xvLPzG3d2vs
False Cord Growl vs Epiglottis https://youtu.be/Bbd6qrl47C0
